مولتی متر برای اندازهگیری پارامترهای مختلف الکتریکی مانند ولتاژ، جریان و مقاومت طراحی شده است. مولتی مترها به دو نوع دیجیتال و آنالوگ تقسیم میشوند که هرکدام ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند. در کارهای الکتریکی و الکترونیکی است و در تعمیرات، نصب و نگهداری سیستمهای برقی، به عنوان یک ابزار ضروری شناخته میشود. در این مقاله، به بررسی اینکه مولتی متر چیست و انواع آن و همچنین مهمترین کاربرد مولتی متر در حوزههای مختلف خواهیم پرداخت تا بتوانید از این ابزار بهطور مؤثر و ایمن استفاده کنید
مولتی متر چیست؟
از ساخت اولین دستگاه مولتیمتر حدود 100 سالی میگذرد. این دستگاه در ابتدا به صورت آنالوگ تولید میشد که محدودیتهای بسیاری نیز داشتند. اما به مرور زمان و پیشرفت علم و تکنولوژی امروزه نمونههای دیچیتال آن نیز در بازار موجود است. نمونههای دیجیتال به دلیل قابلیتهای فراگیری که دارند، به سرعت جایگزین مدلهای آنالوگ شدند.
از جمله کاربرد مولتی متر میتوان به دقت بالا در اندازهگیری و نمایش دادهها، کم شدن خطای کاربر، بالا رفتن سرعت اندازهگیری، بالا رفتن راندمان دستگاه، اندازهگیری و نمایش مقادیر مختلف در یک دستگاه، قابلیت ذخیره مقادیر اندازهگیری شده در حافظه دستگاه، کالیبراسیون آسانتر و ... اشاره کرد.
به صورت کلی در پاسخ به سوال مولتی متر چیست؟ باید اشاره کنیم مولتیمتر دستگاهی است که از آن جهت اندازهگیری پارامترهای مختلف نظیر: مقاومت، ولتاژ و جران الکتریکی در مدارات مختلف و قطعات الکترونیکی استفاده میشود. این ابزار مهمترین و پرکاربردترین وسیله برای مهنسان و تعمیرکاران برق و الکترونیک است.
از این رو وجود آن در هر کارگاه، تعمیرگاه و آزمایشگاه برقی الزامی است. با این که مولتیمتر یک دستگاه بسیار پرکاربرد و پرمصرف در آزمایشگاههای برق است، اما متأسفانه بسیاری از کاربران با این دستگاه و انواع آن آشنایی کافی ندارند. به همین دلیل ما در این محتوا مهمترین انواع مولتیمتر و کاربرد آنها را برای شما عزیزان ارائه میدهیم.
ولت متر ابزار مشابه مولتی متر است که به شما کمک میکند تا ولتاژ مدارها را اندازهگیری کنید. اگر میخواهید با ولت متر و نحوه استفاده از آن برای اندازهگیری ولتاژ آشنا شوید، مقاله ولت متر چیست را بخوانید.
انواع مولتی متر چیست؟
انواع مولتی متر بر اساس روش ساخت و کارایی مولتی متر به صورت کلی در 4 گروه: عقربهای یا آنالوگ، دیجیتالی، رومیزی و انبری قرار میگیرند. در ادامه به معرفی این مولتیمترها خواهیم پرداخت.
1. مولتی متر آنالوگ (عقربهای)
این نوع مولتیمتر دارای صفحهای با خطوط درجهبندی شده است که بر روی آن عقربهای تحت عنوان نشانگر قرار دارد. این عقربه بر روی خطوط درجهبندی شده حرکت میکند و کاربران از طریق آن میتوانند میزان کمیت اندازهگیری شده را قرائت کنند. علاوه بر این موارد، مولتیمتر آنالوگ از یک سلکتور، تعدادی ترمینال، یک پتانسیومتر تنظیم صفر به همراه دو سیم رابط تشکیل شده است.
کار کردن با این نوع دستگاه بسیار سختتر از مولتیمترهای دیگر است، زیرا برای قرائت مقدار اندازهگیری شده نیاز به دقت بسیار بالایی دارد. همچنین در برابر ضربه نیز بسیار حساس هستند. با آنکه به دلیل مقاومت داخلی بسیار کم، دقت اندازهگیری بالایی دارد نمیتوان اعداد دقیقی را دریافت کرد. میزان خطا در این نوع دستگاه کمتر از 50 میکروآمپر است.
منبع تغذیه یک ابزار ضروری برای تأمین برق دستگاهها است و برای اندازهگیری ولتاژ خروجی آن میتوانید از مولتی متر استفاده کنید. به همین دلیل برای آشنایی با کاربردهای آن، پیشنهاد میکنیم مقاله منبع تغذیه چیست را بخوانید.
2. مولتی متر دیجیتالی
در این نوع مولتیمتر برخلاف مدل آنالوگ، مقادیر اندازهگیری شده کمیتها به صورت عدد بر روی صفحه نمایشگر آن نشان داده میشوند. این دستگاه این توانایی را دارد تا برای کمیت مورد نظر شما یک واحد مناسب به نمایش بگذارد. هر دستگاه مولتیمتر دیجیتالی به صورت کلی از 4 بخش: نمایشگر، سلکتور (دستگیره انتخاب)، پورت و پراب تشکیل شده است.
نمایشگر همانطور که گفتیم مقدار کمیت اندازهگیری را نشان میدهد. از طریق سلکتور نیز میتوان پارامتر مورد نظر که قصد اندازهگیری آن را دارید، انتخاب کنید. این پارامتر میتواند ولتاژ، جریان یا مقاومت باشد. پورت نیز بخشی از دستگاه است که پرابها به ان متصل میشوند.
هر دستگاه مولتیمتر نیز دارای دو پراب است که با رنگهای متفاوت معمولاً مشکی و قرمز مشخص شدهاند. البته این دو پراب تفاوتی باهم ندارند و تنها به دلیل تمایز از دو رنگ استفاده شده است.
پیشنهاد میکنیم برای بررسی سیگنالها از اسیلوسکوپ استفاده کنید. برای آشنایی بیشتر، مقاله oscilloscope چیست را بخوانید.
3. مولتی متر رومیزی
مولتیمتر رومیزی یکی از انواع مولتیمترهای دیجیتال است که دقت بسیار بیشتری در اندازهگیری دارد. این نوع مولتیمترها بیشتر در آزمایشگاههای برق مورد استفاده قرار میگیرد.
4. مولتی متر انبری
مولتی متر انبری نیز گروهی از انواع دیجیتالی است که علاوه بر امکانات ذکر شده دارای یک سری چنگک مانند است. با استفاده از بخش از مولتیمتر میتوان به راحتی جریان گذرنده از یک المان را بدون نیاز به سری کردن دستگاه با المان مورد نظر در مدار اندازهگیری کرد.
کاربرد مولتی متر چیست؟
از انواع مولتی متر همانطور که قبلتر نیز اشاره شد، برای اندازهگیری کمیتهای مختلف ولت، آمپر و اهم استفاده میشود. از مولتیمترهای دیجیتال پیشرفته بهمنظور اندازهگیری ظرفیت خازنها، میزان فرکانس و حرارت کاربرد دارند. از دیگر کاربردهای مدل دیجیتال این دستگاه میتوان به میلیآمپر، میکروآمپر، تست انواع دیود، تست اتصال و ... اشاره کرد.
پیشنهاد میکنیم مقاله کاربرد خازن را بخوانید.
مولتی متر کلمپی دستگاهی است که به منظور اندازه گیری شدت جریان الکتریکی عبوری از کابل های حامی جریان مورد استفاده قرار می گیرد اگر اطلاعات بیشتری میخواهید به مولتی متر کلمپی چیست مراجعه نمایید.
نکات مهم قبل از خرید مولتی متر چیست؟
- اولین و مهمترین نکته هنگام خرید مولتیمتر، انتخاب نوع آن است. در واقع تفاوت بین مدلهای دیجیتال و آنالوگ در دقت اندازهگیری و امکانات جانبی آن است. دومین نکته تناسب آن با زمینه کاری شماست.
- هر مولتیمتری جدا از دیجیتال یا آنالوگ بودن آن از نظر عمل دارای انواع مختلفی است که برای کاربردهای متفاوت مورد استفاده قرار میگیرند. از این رو اگر قابلیت خاصی مدنظرتان است، حتماً متناسب با آن خرید کنید.
- انواع مولتیمتر موجود در بازار دارای مقاومتهای متفاوتی هستند. در حقیقت هر چه میزان مقاومت دستگاه بالاتر باشد، در برابر نوسانات برقی و جریانهای مختلف الکتریکی مقاومتر است. آمپدانس یا مقاومت بالای دستگاه احتمال بروز خطا در اندازهگیری را کاهش میدهد.
- قبل از هر چیز، آموزش کار با مولتی متر را نیز یاد بگیرید تا بتوانید استفاده بهتری از ان داشته باشید و محاسبات دقیقتری انجام دهید.
- آخرین مورد نیز قیمت دستگاهها است که قبلتر به آنها اشاره شد. بسته به نوع مولتیمتر و کاربرد و قابلیتهای آن دارای قیمتهای متفاوتی هستند. اما در کل نمونههای آنالوگ نسبت به دیجیتال ارزانتر هستند.
سخن آخر
در این مقاله درمورد اینکه مولتی متر چیست صحبت کردیم. مولتیمتر یکی از ابزارهای ضروری و پرکاربرد در هر کارگاه و آزمایشگاه برقی است که برای اندازهگیری دقیق پارامترهای مختلف الکتریکی از جمله ولتاژ، جریان و مقاومت استفاده میشود. این ابزار با انواع مختلف آنالوگ و دیجیتال در دسترس است و در انجام تعمیرات، نصب و نگهداری سیستمهای برقی نقشی کلیدی دارد. با توجه به اهمیت دقت در اندازهگیری و تستهای برقی، آشنایی و تسلط بر نحوه استفاده از مولتیمتر، به خصوص در شغلهای مهندسی و تعمیرات، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
برخی از سوالات متداول
1. مولتی متر چیست؟
مولتیمتر یک ابزار الکتریکی است که برای اندازهگیری پارامترهای مختلف مانند ولتاژ، جریان و مقاومت در مدارهای برقی و الکترونیکی استفاده میشود.
2. کاربرد مولتی متر چیست؟
مولتیمتر برای اندازهگیری ولتاژ، جریان، مقاومت، تست دیود و اتصال، و همچنین بررسی سالم بودن دستگاهها و بردهای الکترونیکی بهکار میرود.
