رایزر برق ساختمان چیست ؟ + انواع رایزر برق و نحوه اجرا و نقشه

 

رایزر کاربرد زیادی دارد و در تمام پروژه های مسکونی و صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد. کابل های رایزر برق دارای تنوع بوده و در انواع مختلف تولید شده و مورد استفاده قرار می گیرد. هر یک از انواع رایزر ساختمان هم خصوصیات خاص خود را دارد و به واسطه این خصوصیات کاربرد های متفاوتی دارا هستند. در این مقاله قصد داریم تا به توضیح بیشتر در خصوص رایزر برق ساختمان بپردازیم. جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص نکات رایزر برق و انواع رایزر برق ساختمان با ما همراه باشید.

پیشنهاد میشود اگر میخواهید با کاربرد کلید محافظ و  انواع کلید محافظ جان بیشتر آشنا شوید به مقاله مربوطه مراجعه نمایید.

پیشنهاد می‌کنیم برای آشنایی با فیدر مقاله فیدر چیست را مطالعه کنید.

رایزر چیست؟

رایزر برق چیست؟ رایز یا به بیانی دیگری کابل رایزر برای برق کشی استفاده می شود و علت نامگذاری این قطعه این است که بین طبقات یک ساختمان چندین طبقه مورد استفاده قرار می گیرد. کاربرد رایزر و استفاده از آن بین طبقات سبب شده تا برخی از این تجهیزات به عنوان ستون فقرات یاد کنند. رایزر را می توان مجرای اصلی سیستم توزیع در محل ساختمان دانست. لازم به توضیح است که کابل استفاده شده در برق کشی ساختمان های چند طبقه خود بخشی از این ستون فقرات ساختمانی محسوب می شود. این سیستم دارای تجهیزات پشتیبانی است که از جمله این تجهیزات پشتیبانی ستون فقرات ساختمان می توان به مسیر های عبور کابل، جعبه های مخابرات، اتاق سخت افزاری و... اشاره کرد.

در ادامه پاسخ به این سؤال که رایزر چیست؟ باید گفت از کابل رایزر برق ساختمان برای برقراری ارتباطات داده ای نظیر ویدیو، فراهم شدن امکان دسترسی به دوربین مدار بسته و همچنین ارتباطات صوتی استفاده می شود. کابل ها برای کاربرد صحیح نیاز به برنامه ریزی دارند و تفاوت سرویس ها سبب می شود تا برنامه ریز کابل به نسبت دشوار شود. علت دشوار بودن برنامه ریزی کابل این است که در استفاده های بعدی که از سیم کشی ستون فقرات می شود، می تواند این استفاده از حد قابل پیش بینی فراتر رفته و در یک محدوده ناشناخته قرار بگیرد.

به منظور کاربرد بهتر و بیشتر پیشنهاد می شود که برای برنامه های مختلف نظیر صدا و داده ها سیستم های جدا کننده در نظر گرفته شود که از این طریق مسیر های موازی از طریق باکس ها، اتاق تجهیزات و... ایجاد می شوند. اگر بخواهیم یک تعریف کلی داشته باشیم می توان گفت رایزر یک لوله ای با زاویه عمودی نسبت به زمین است. در ساختمان های مختلف از دو نوع رایزر استفاده می شود. یک رایزر که برای عبور تأسیسات مکانیکال مورد استفاده قرار می گیرد و دیگری به منظور عبور تأسیسات الکتریکال مورد استفاده قرار می گیرد. این دو رایزر استفاده شده در ساختمان از یکدیگر فاصله دارند و در نظر گرفتن فاصله بین این دو نوع رایزر به این دلیل است که میزان ایمنی افزایش پیدا کند و به نوعی عایقی استاندارد بین آن ها به وجود بیاید.

اگر میخواهید به جواب این سوال برسید که ترانسفورماتور چیست و چگونه کار میکند ، پیشنهاد می‌شود مقاله ما درباره ترانسفورماتور چیست را بخوانید.

اگر با سیم کشی ساختمان آشنا نیستید مقاله عکس سیم کشی ساختمان را از دست ندهید.

 

انواع رایزر برق:

در سیستم‌های برق ساختمان، رایزر برق به مسیرهای کابل‌کشی و توزیع برق در داخل ساختمان اطلاق می‌شود که از تابلو برق اصلی به تابلوهای توزیع هر طبقه و دیگر نقاط نیازمند برق‌رسانی می‌رود. بسته به نیاز و نوع ساختمان، رایزر برق می‌تواند انواع مختلفی داشته باشد. در اینجا به انواع رایزر برق اشاره می‌کنیم:

1. رایزر تاسیسات الکتریکی

این دسته از انواع رایزر همانگونه که از نام آن مشخص است در برق کشی ساختمان مورد استفاده قرار می گیرد. رایزر تأسیسات الکتریکی خود دارای تقسیم بندی بوده و بر این اساس به دو نوع تقسیم می شود که دو نوع آن عبارتند از رایزر جریان قوی و رایزر جریان ضعیف. هر یک از این دو نوع رایزر دارای کاربرد ویژه خود هستند. از رایزر جریان قوی برای کابل های برق که ولتاژ آن ها 220 ولت و 380 ولت است استفاده می شود. موارد استفاده از رایزر جریان ضعیف هم عبارتند از تلفن، آنتن های مرکزی، آیفون، دوربین مدار بسته، سیستم اعلام حریق و...

• رایزر جریان قوی: برای انتقال برق با ولتاژ بالا مانند ۲۲۰ و ۳۸۰ ولت برای تأمین برق تجهیزات بزرگ و سیستم‌های روشنایی.
• رایزر جریان ضعیف: برای عبور کابل‌های سیستم‌های ارتباطی و امنیتی مانند تلفن، دوربین‌های مداربسته، سیستم اعلام حریق و دیگر سیستم‌های کنترل.

اگر قصد دارید تا رایزر جریان ضعیف را در کنار رایزر جریان قوی استفاده کنید باید توجه داشته باشید که بین این دو نوع رایزر فاصله 30 سانتی متری در نظر بگیرید که هدف از رعایت این نکته افزایش ایمنی است. در ساختمان های چند طبقه هم در طبقات مختلف آن جعبه تقسیم یا یک دریچه به صورت جداگانه بر روی هر یک از رایزر های جریان ضعیف و جریان قوی قرار داده می شود تا از طریق این تجهیزات بتوانند کابل های هر یک از طبقات ساختمان را مشاهده کرد و از این طریق دسترسی به آن ها هم آسان تر می شود.

2. رایزر مدار گرمایشی

این رایزرها به سیستم گرمایشی ساختمان‌ها مربوط می‌شوند و برای انتقال آب گرم از موتورخانه به رادیاتورها یا سیستم‌های گرمایشی از کف استفاده می‌شوند. همچنین برای برگشت آب سرد به موتورخانه و تنظیم دمای ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرند.

3. رایزر آب

رایزر آب برای انتقال آب سرد یا گرم به طبقات مختلف ساختمان طراحی می‌شود. این رایزرها معمولاً در ساختمان‌های مسکونی یا تجاری به‌منظور تأمین آب برای سرویس‌های بهداشتی، آشپزخانه‌ها و سیستم‌های دیگر استفاده می‌شوند.

4. رایزر فاضلاب

رایزر فاضلاب مسئول انتقال پس‌مانده‌های فاضلاب از طبقات مختلف به سیستم فاضلاب اصلی ساختمان یا شبکه شهری است. این رایزر معمولاً به صورت عمودی نصب می‌شود و از مواد مقاوم در برابر خوردگی ساخته می‌شود.

5. رایزر هواکش

رایزر هواکش برای تهویه هوا در ساختمان‌ها استفاده می‌شود. این سیستم‌ها از طریق رایزرهای عمودی یا افقی، هوای آلوده را از داخل ساختمان خارج کرده و هوای تازه را به داخل می‌آورد تا از تجمع گازهای مضر و رطوبت جلوگیری شود.

6. رایزر کشاورزی

رایزرهای کشاورزی برای انتقال آب به زمین‌های کشاورزی و سیستم‌های آبیاری استفاده می‌شوند. این رایزرها برای توزیع آب از منابع آبی به شیارهای آبیاری یا سیستم‌های قطره‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند تا رشد محصولات کشاورزی را تسهیل کنند.

 تست تابلو برق چگونه است اگر میخواهید بیشتر بدانید میتوانید به مقاله  روش تست تابلو برق مراجعه نمایید.

محل نصب رایزر برق تأسیسات:

نصب رایزر ساختمان هم قوانین و نکات خاص خود را دارد از جمله اینکه رایزر نباید به گونه ای نصب شود که با تابلوی اصلی یا تابلوی کنتور های ساختمان فاصله به نسبت زیادی داشته باشد. به این معنا که تا حد امکان باید فاصله بین رایزر و تابلوی کنتور یا تابلوی اصلی ساختمان را کم کرد. به جهت حفظ تمام نکات ایمنی و نصب درست و اصولی نقشه های نصب رایزر باید قبل از اقدام به نصب طراحی شوند. این نقشه ها باید شامل محل دقیق نصب رایزر و همچنین ابعاد مورد نیاز باشند. وجود نقشه با اندازه گیری دقیق به برق کار در نصب رایزر کمک زیادی می کند. با وجود اهمیت نقشه برای نصب رایزر در برخی موارد نقشه از پیش تعیین شده ای وجود ندارد و در چنین مواردی باید مهندسین برق با دقت به نکات ایمنی و توجه به ابعاد، محل دقیق را مشخص کنند.

پیشنهاد میشود با مطلب ما همراه باشید تا به شما بگوییم اینورتر چیست؟ چه کاربردی دارد و استفاده از آن چه مزایایی را برای شما به ارمغان می آورد؟

نقشه رایزر برق ساختمان

نقشه رایزر برق ساختمان یکی از بخش‌های مهم در طراحی سیستم‌های الکتریکی ساختمان است که به طور کلی شامل توزیع کابل‌ها و مسیرهای برقی در داخل ساختمان می‌شود. این نقشه به مهندسین و طراحان کمک می‌کند تا به درستی سیستم‌های برقی را در طبقات مختلف ساختمان نصب کنند و اطمینان حاصل شود که همه‌چیز به درستی و مطابق با استانداردهای ایمنی نصب شده است.

نکات کلیدی در طراحی نقشه رایزر برق ساختمان:

• توزیع برق از پنل اصلی به طبقات مختلف: در این نقشه باید مسیرهای کابل از تابلو برق اصلی به تابلوهای توزیع هر طبقه و در نهایت به پریزها و روشنایی‌ها مشخص شود.
• نوع کابل‌ها و ظرفیت: نوع کابل‌ها و اندازه‌گیری‌های مناسب برای انتقال جریان بر اساس نیاز هر طبقه باید به‌طور دقیق مشخص گردد.
• محل قرارگیری تابلوهای برق: باید محل دقیق تابلوهای توزیع برق و پریزهای مختلف در ساختمان مشخص شود تا به راحتی بتوانند دسترسی به آن‌ها داشته باشند.
• رعایت استانداردها و ایمنی: در طراحی نقشه رایزر برق باید تمام استانداردهای ایمنی مانند فاصله کابل‌ها از لوله‌های آب، لوله‌های فاضلاب و سایر اجزای ساختمان رعایت شود.
• پوشش‌دهی به تمامی مناطق: تمامی طبقات، اتاق‌ها، و فضاهای مشترک (مانند راهروها) باید در این نقشه به‌طور دقیق و واضح پوشش داده شوند.

دیود ها به عنوان وسیله ای شناخته می شوند که یک سو کننده جریان در مدار بوده اگر میخواهید درباره تعریف دیود زنر بیشتر بدانید به مقاله مربوطه مراجعه نمایید.

اگر میخواهید در مورد شار مغناطیسی و فرمول آن بیشتر بدانید مقاله یکای شار مغناطیسی را مطالعه کنید.

طریقه نصب رایزر در ساختمان:

برای مشخص کردن ابعاد رایزر ساختمان باید میزان کابل برق مورد نیاز در ساختمان را در نظر گرفت. در موارد مختلفی نظیر تلفن، دوربین مدار بسته، اعلام حریق و. . کابل مورد نیاز است. با توجه به تأثیر کابل استفاده شده در ساختمان بر روی رایزر مورد نیاز باید به این نکته اشاره کنیم که در ساختمان هایی که ابعاد کوچک تری دارند به نسبت عمق رایزر ها کاهش پیدا می کند و در مقابل ساختمان های چندین طبقه بزرگ به رایزر هایی با ابعاد زیادتر نیاز دارید. در ساختمان های بزرگ که ابعاد رایزر استفاده شده بیشتر است معمولاً برای نگهداری از رایزر یک اتاق مجزا را در نظر می گیرند. در خصوص نحوه اجرای رایزر برق یک نکته بسیار مهم وجود دارد و آن عدم نصب رایزر در چاله آسانسور است.برای نصب رایزر برق ساختمان به وجود ساپورت یا لوله های برق نیاز دارید. به طور کلی به تجهیزات زیادی نیاز است که از دیگر تجهیزات می توان به نردبان اشاره کرد.

توجه داشته باشید که مکان در نظر گرفته شده برای نصب تابلو های فرعی باید نسبت به محل قرار گیری رایزر های اصلی مشخص شوند. بعد از پایان عملیات رایزر ساختمانی هم بهتر است بر روی همه کابل های استفاده شده برچسب بزنید و بر روی این برچسب نوع کابل و شماره واحد را بنویسید. هدف از نوشتن این اطلاعات بر روی کابل این است که اگر مشکلی به وجود بیاید به منظور رفع مشکل بتوانید دسترسی راحتی به کابل های رایزر داشته باشید.

پیشنهاد می‌شود اگر میخواهید درباره ی مقاومت الکتریکی اطلاعات کسب کنید، مقاله دیگر ما درباره مقاومت در مدار الکتریکی را بخوانید.

پیشنهاد می‌کنیم مقاله دیگر ما در مورد جدول حریم برق فشار قوی را مطالعه کنید.

در پایان:

به عنوان سخن پایانی باید گفت در این مقاله به توضیح بیشتر در خصوص اینکه رایزر برق ساختمان چیست؟ پرداختیم و با نکات رایزر برق آشنا شدید. دانستید که لوله رایزر یکی از مهم ترین لوله های مورد استفاده برای برق کشی ساختمان است. این لوله ها در قسمت های مختلف ساختمان کاربرد های زیادی دارند و از آن جمله می توان به دوربین های مدار بسته، تلفن، آیفون و... اشاره کرد.

اگر می‌خواهید دو سیم را اصولی به هم متصل کنید مقاله جایگزین چسب برق را از دست ندهید.

سوالات متداول در مورد رایزر برق چیست

1. رایزر برق چیست و چرا در ساختمان‌ها استفاده می‌شود؟

رایزر برق به مسیرهای عمودی کابل‌کشی در ساختمان‌ها گفته می‌شود که برای انتقال برق از تابلو اصلی به طبقات مختلف استفاده می‌شود. این سیستم برای تأمین برق تجهیزات مختلف ضروری است.

2. انواع رایزر برق کدامند؟

رایزرهای برق به دو نوع جریان قوی و جریان ضعیف تقسیم می‌شوند. رایزر جریان قوی برای انتقال برق با ولتاژ بالا (۲۲۰ و ۳۸۰ ولت) استفاده می‌شود، در حالی که رایزر جریان ضعیف برای سیستم‌های ارتباطی و امنیتی مانند تلفن و دوربین‌های مدار بسته طراحی شده است.

3. رایزر برق چه مزایایی دارد؟

رایزر برق مزایای زیادی دارد که شامل انتقال برق ایمن و مؤثر، دسترسی آسان به سیستم‌های برقی در مواقع تعمیرات و کاهش خطرات ناشی از کابل‌کشی نامناسب می‌شود.

4. چگونه می‌توان رایزر برق را در یک ساختمان طراحی کرد؟

برای طراحی رایزر برق، باید به نوع ساختمان، نیازهای برق و محدوده‌های مختلف ساختمان توجه شود. همچنین، باید فاصله مناسب بین رایزرهای جریان قوی و ضعیف رعایت شود تا ایمنی سیستم حفظ شود.

5. چه مشکلاتی ممکن است در نصب رایزر برق به وجود آید؟

مشکلات احتمالی شامل عدم رعایت استانداردهای ایمنی، عدم توجه به مسیر کابل‌کشی به درستی و عدم هماهنگی بین رایزرهای مختلف می‌شود که می‌تواند به سیستم برق ساختمان آسیب بزند.