ماژول رله چیست؟
برای پاسخ به سوال ماژول رله چیست باید بگوییم، ماژول رله یک سوئیچ یا کلید برق اتوماتیک است که جریان الکتریکی را در یک دستگاه مانند لامپ یا دزدگیر، فعال و غیرفعال میکند. کار اصلی (سوییچ خاموش و روشن کردن برق) relay module توسط قطعه رله انجام میشود؛ اما برای راهاندازی رله باید قطعات مختلفی را به آن متصل کرد. اتصال این قطعهها به relay توسط ماژول رله انجام میشود. در بخش بعد اجزای مدار این ماژول را شرح خواهیم داد.
برای دانستن اینکه رله چیست و چگونه میتواند در کنترل مدارهای الکتریکی کمک کند، مقاله رله چیست را بخوانید.

مدار ماژول رله شامل چه بخشهایی میشود؟
بخش اصلی داخل مدار ماژول رله، خود قطعه relay است که شامل یک سیمپیچ و چند بخش فلزی میشود؛ این قطعه بههمراه سایر قطعههای داخل مدار ماژول، نقش همان کلید روشن و خاموش اتوماتیک را دارد. بهطور کلی قطعات مدار ماژول رله چیست؟
- قطعه الکترومکانیکی رله
- ترانزیستور
- مقاوت
- دیود
- دو ال ای دی کوچک (برای تعیین وضعیت فعال و غیرفعال بودن ماژول)
- ترمینالهای برق ورودی و خروجی
این قطعات در کنار یکدیگر وظیفه تقویت سیگنال ورودی به رله را دارند که درنهایت ماژول رله را فعال یا غیرفعال میکنند.
خرید ترمینال شاخه ای به شما این امکان را میدهد که سیمکشیها را با دقت و سرعت بالا انجام دهید. این ترمینالها باعث میشوند اتصالها محکم و ایمن باشند و از مشکلات ناشی از اتصالات ضعیف جلوگیری کنند.
مراحل کار ماژول رله چیست؟
رله یک قطعه الکترومکانیکی است که با ترکیبی از برق و حرکت مکانیکی، کار میکند. در relay module، کلیه قطعات لازم برای کار کردن رله، روی یک برد قرار گرفتهاند؛ با اتصال سیم به پایههای ورودی و خروجی مدار، ماژول آماده استفاده است. نحوه کار ماژول رله را بهصورت خلاصه در قسمت زیر تعریف کردهایم:
- سیگنال ولتاژ ورودی، از طریق مواردی مانند یک سنسور حرکتی، سنسور تشخیص دما، ترانزیستور یا میکروکنترلر به ماژول رله وارد میشود.
- سیگنال ورودی به رله باعث میشود سیمپیچهای داخل آن خاصیت الکترومغناطیسی پیدا کنند و بخشهای فلزی داخل رله را به حرکت در بیاورند.
- این حرکت بخشهای فلزی داخل قطعه رله، مانند یک کلید، جریان برق را در دستگاه خروجی قطع و وصل میکند.
این عملکرد ماژولی رله باعث میشود برای کار کردن با آن، نیازی به درگیر شدن با اتصال قطعات مختلف داخل مدار وجود نداشته باشد.
برای فهمیدن اینکه کاربرد و انواع رله اضافه بار چیست و نحوه عملکرد آن در سیستمهای الکتریکی چگونه است، مقاله رله اضافه بار چیست را بخوانید.

ولتاژ ورودی و خروجی relay module چه مقدار است؟
هر ماژول رله، ولتاژ ورودی مشخص خود (بهعنوان مثال ۵، ۱۲ یا ۲۴ ولت) را دارد؛ البته پرکاربردترین relay module، ماژول پنج ولت است. در واقع این ولتاژ، سیمپیچ داخلی رله را فعال میکند. اگر ولتاژ ورودی به ماژول رله کمتر از ولتاژ مشخصشده برای آن باشد، relay فعال نمیشود؛ از طرفی اگر ولتاژ ورودی بیشتر از ولتاژ استاندارد ماژول رله باشد، سیمپیچ آسیب میبیند و رله میسوزد.
لازم به ذکر است، ولتاژ واردشده به رله، ربطی به ولتاژ خروجی از آن ندارد؛ بهعنوان مثال امکان دارد خروجی ماژول رله به یک مصرفکننده ۱ الی ۲۲۰ ولت متصل باشد، درصورتیکه ولتاژ فعالکننده خود رله، ۵ ولت است. درواقع ولتاژ برق مصرفکننده، بهصورت مستقل و جدا از ولتاژ ماژول رله کار میکند.
خرید ترمینال مخصوص ترانس به شما این امکان را میدهد که اتصالات الکتریکی ترانسفورماتور را با دقت و ایمنی بالا انجام دهید. این ترمینالها برای اطمینان از عملکرد صحیح و جلوگیری از اتصالات ضعیف در سیستمهای ترانسفورماتور طراحی شدهاند.
ماژول رله چند کاناله چیست؟
هر مدار ماژول رله شامل ۱، ۲، ۴، ۸ یا ۱۶ «رله مجزا و قطعات همراه آن» میشود. به هر کدام از قطعه رلهها و بخشهای مربوطبه آن روی ماژول، «کانال» میگویند؛ درنتیجه، باتوجهبه تعداد رلههای موجود در relay module، به آن، ماژول رله ۱، ۲، ۴، ۸ یا ۱۶ کاناله گفته میشود.
خرید ترمینال برق فشاری سری حرفهای به شما این امکان را میدهد که اتصالات الکتریکی با کیفیت بالا و بدون نیاز به ابزار اضافی انجام دهید. این ترمینالها برای استفاده در پروژههای صنعتی و الکتریکی با نیاز به اتصالات محکم و مقاوم طراحی شدهاند.

کاربرد ماژول رله چیست؟
کاربرد و کارایی ماژول رله مانند یک کلید دستی خاموش و روشن برق است. با این تفاوت که کلید برق معمولی با دست خاموش و روشن میشود؛ اما ماژول رله به کمک یک جریان الکتریکی، برق را فعال و غیرفعال میکند. بهطور کلی در هر جایی که نیاز به قطع یا وصل کردن اتوماتیک یک جریان الکتریکی باشد، از ماژول رله استفاده میشود. برخی از مهمترین کاربردهای relay module به این شرح است:
- هوشمندسازی خانه نظیر کنترل لوازم خانگی و شیرهای آب
- اتوماتیک کردن انواع وسایل الکترونیکی
- دزدگیرهای ساختمانی و خودرویی
- کولر و بخاری ماشین
- لامپهای اتوماتیک ساختمانها
- اسباب بازیهای با قابلیت کنترل از راه دور
درواقع حسگرها و میکروکنترلرهایی که قصد فعال کردن اتوماتیک یک دستگاه الکتریکی را دارند، بدون ماژول رله، ولتاژ و آمپر پایینی نسبتبه دستگاه مصرفی تولید میکنند؛ درنتیجه، این قطعات بهتنهایی کارایی نخواهند داشت. اتصال آنها به ماژول رله باعث میشود برق دستگاه خروجی کاملا مستقل از ولتاژ و آمپر میکروکنترلر فعالیت کند.
برای آشنایی با کاربرد رله شیشهای در مدارهای الکتریکی، مقاله رله شیشه ای چیست را بخوانید.
سخن آخر
در این مقاله به بیان پاسخی برای پرسش «ماژول رله چیست» پرداختیم. ماژول رله با استفاده از قطعات داخلی خود، بهعنوان یک کلید اتوماتیک برای وصل و قطع کردن جریان برق در دستگاههای الکتریکی، کار میکند؛ کافی است سیم سیگنال ورودی و دستگاه خروجی را با استفاده از ترمینالهای پیچی شاخهای نصبشده روی برد ماژول، به رله وصل کنید. ترمینالهای ورودی و خروجی باکیفیت باعث میشوند تا ساخت ماژول رله بهشکل حرفهایتری پیش برود.

