در ادامه این مطلب به بررسی نحوه کار، کاربرد، مزایا و انواع رله دیفرانسیل خواهیم پرداخت. اگر بهدنبال پاسخی برای پرسش «رله دیفرانسیل چیست» هستید، مطالعه مقاله پیشرو برای شما مفید خواهد بود.
رله دیفرانسیل چیست؟
رلههای دیفرانسیلی یکی از اجزای اساسی در حفاظت سیستم قدرت هستند که نقش مهمی در مقابله با خطاهای داخلی ترانسفورماتور، ژنراتور، موتور، شینه و سایر تجهیزات الکتریکی ایفا میکنند. این رلهها نسبت به خطاهای داخلی بسیار حساس و دقیق عمل میکنند، اما در برابر خطاهای خارج از محدوده حفاظتی خود واکنشی ندارند. در کنار این رلهها، استفاده از برخی تجهیزات کنترلی و تغذیهای نیز برای عملکرد بهینه ضروری است؛ بهعنوان مثال، آشنایی با اینکه مبدل DC به DC چیست میتواند در درک بهتر نحوه تأمین ولتاژ پایدار برای تجهیزات حفاظتی مفید باشد. در برخی شبکهها نیز بهجای رله دیفرانسیل از سیستم Translay استفاده میشود.
نحوه کار Differential Relay به چه صورت است؟
رله دیفرانسیل براساس تفاوت بین دو یا چند کمیت الکتریکی مشابه (مانند جریان یا ولتاژ)، کار میکند. در واقع رله دیفرانسیل کمیت الکتریکی ورودی و خروجی از یک دستگاه مانند ترانسفورماتور یا موتور را اندازهگیری میکند؛ اگر تفاوت قابلتوجهی (بیشتر از حد تعیینشده) بین این دو کمیت وجود داشته باشد، نشاندهنده بروز یک مشکل مانند اتصال کوتاه یا نشتی در سیستم است. در این حالت، رله دیفرانسیل بهسرعت اعلام هشدار یا دستگاه را خاموش میکند تا از ایجاد آسیب جلوگیری کند.
بررسی انواع رله دیفرانسیل
رلههای دیفرانسیل براساس استانداردهای استفاده و حفاظتی در شبکه، به انواع مختلفی تقسیم میشوند. در این بخش انواع رله دیفرانسیل را معرفی میکنیم:
- رله دیفرانسیل تعادل جریان: رایجترین نوع رله دیفرانسیل- مقایسه اختلاف جریان ورودی به قطعه موردحفاظت و جریان خروجی از آن- درصورت وجود اختلاف فاز شدید، رله، کلید مدار شکن را فعال میکند.
- رله دیفرانسیل تعادل ولتاژ: مقایسه اختلاف ولتاژ ورودی به قطعه موردحفاظت و ولتاژ خروجی از آن- درصورت وجود اختلاف فاز شدید، رله، کلید مدار شکن را فعال میکند.
- رله دیفرانسیل درصدی یا بالانس: اختلاف کمیت الکتریکی (جریان یا ولتاژ) بهصورت درصدی از آن کمیت، مقایسه میشود- احتمال قطع غیرضروری رله به حداقل میرسد.
- رله دیفرانسیل امپدانس بالا: معمولاً برای حفاظت شینه استفاده میشود – این نوع رله فقط به وجود اختلاف فاز بزرگ واکنش نشان میدهد و از خاموش شدن دستگاه بهدلیل اختلافهای کوچک جلوگیری میکند. در برخی کاربردهای صنعتی، آشنایی با اینکه ماژول رله چیست نیز میتواند به درک بهتر نحوه عملکرد رلهها و انتخاب صحیح تجهیزات کمک کند.
- رله دیفرانسیل امپدانس پایین: از این نوع رله بهمنظور حفاظت اولیه برای تشخیص سریع قسمتهای معیوب دستگاه استفاده میشود تا بتوان آنها را جدا کرد.
شناسایی و شناخت ویژگیهای هرکدام از انواع رله دیفرانسیل ذکرشده در بالا به مهندسان کمک میکند از مناسبترین نوع رله دیفرانسیل برای نیاز خود استفاده کنند.
کاربرد رله دیفرانسیل چیست؟
وجود رلههای دیفرانسیل برای حفظ یکپارچگی سیستمهای الکتریکی و ایمنی کلی آنها ضروری است. مهمترین کاربردهای رله دیفرانسیل شامل موارد زیر میشود:
- محافظت از تجهیزات الکتریکی حساس نظیر ژنراتور، موتور و ترانسفورماتور در برابر خطاهای موضعی مانند اتصال کوتاه یا نشتی
- شناسایی خطاهای داخلی مانند فاز به فاز، فاز به زمین و خطای سیم پیچ
- به حداقل رساندن زمان خرابی سیستم بهمنظور جلوگیری از بروز آسیب بیشازحد
- اطمینان از متصل بودن یک منبع تغذیه مطمئن
بهطور کلی رله دیفرانسیل با مقایسه مداوم کمیتهای الکترونیکی، به کاهش احتمال آسیب رساندن به تجهیزات و از کار افتادن آنها، جلوگیری میکند.
معرفی مزایای رله دیفرانسیل
رلههای دیفرانسیل دارای چندین مزیت هستند که آنها را به گزینهای ایدهآل برای محافظت از تجهیزات الکتریکی تبدیل میکند. آشنایی با مفاهیم مرتبط مانند ترایاک چیست نیز به درک بهتر عملکرد این رلهها کمک میکند. برخی از مزایای رله دیفرانسیل عبارتاند از
- مدیریت سیگنالهای دیجیتال با ریزپردازنده
- دقت اندازهگیری بالا
- کاهش خرابی در شبکه
- حساسیت بالا به بروز خطا و پاسخگویی به آن
- خرابی کم و نیاز کم به تعمیر و تعویض
همچنین بهدلیل اینکه رله دیفرانسیلی فقط به محدوده موردحفاظت خود حساسیت دارد، خطاها و مشکلات خارجی باعث اختلال در روند کار آن نمیشود.
برای محافظت از تجهیزات الکتریکی از رله دیفرانسیل استفاده میشود
در این مقاله مبحث «رله دیفرانسیل چیست» را بررسی کردیم. همچنین به نحوه کار، کاربرد، مزایا و انواع رلههای دیفرانسیل پرداختیم. از رلههای دیفرانسیل برای حفاظت از تجهیزات حساس الکتریکی مانند ژنراتور و ترانسفورماتور در برابر خطاهای داخلی و موضعی استفاده میشود. تعادل جریان، تعادل ولتاژ، بالانس، امپدانس بالا و پایین از انواع رلههای دیفرانسیل هستند. با استفاده از رله دیفرانسیل احتمال خرابی سیستمهای الکتریکی را به حداقل میرسانیم.
